حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2131

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

مبحث دوم - دولت پنت‌كاپادوكى يكى از سلسله‌هاى پادشاهانى ، كه نسبشان را بپارسيها ميرسانيدند و واقعا هم پارسىنژاد بودند ، دودمان پادشاهان پنت بود . چنان كه بالاتر گفته شد ، پنت به آن قسمتى از كاپادوكيّه اطلاق ميشد ، كه در كنار درياى سياه واقع است و به همين جهت پنت را صحيحا كاپادوكيّه پنتى ميناميدند « 1 » . از اجداد اين سلسله ، يعنى نخستين جدّى ، كه نامش در تاريخ ذكر مىشود مهرداد نامى بود پسر ارن‌ت‌بات « 2 » . بعضى نسب او را بيكى از رؤساء شش خانواده درجه اوّل پارسى ، كه در واقعه بردياى دروغى از هم قسم‌هاى داريوش بودند ، ميرسانند ( بوشه لكلرك - تاريخ سلوكىها ) « 3 » و برخى گويند ، كه نسب او به خود داريوش ميرسيد ( آپ‌پيان ، جنگهاى مهرداد ، كتاب 12 ، بند 112 و بعد ) . ممكن است ، كه هر دو روايت صحيح باشد ، زيرا چنان كه ميدانيم ، شاهان هخامنشى زنان خود را از ميان خانواده درجه اوّل پارسى انتخاب ميكردند و بنابراين ممكن بود ، كه نسب مهرداد به داريوش و هم بيكى از رؤساء خانواده‌هاى مذكور منتهى شده باشد . نياكان مهرداد از ولات پارسى بشمار ميرفتند و در اداره‌شان محل‌هاى زيادى در كنار درياى سياه داشتند . خود مهرداد در زمان اردشير دوّم ( با حافظه ) هخامنشى يكشهر يونانى را ، كه در كنار درياى مرمره واقع و موسوم به كيوس « 4 » بود ، گرفت ( تقريبا 387 ق . م ) و بعد تمايلى زياد بتمدّن يونانى يافت ، چنان كه نوشته‌اند بخرج خود مجسّمه‌اى براى افلاطون بساخت و آن را در آكادمى « 5 » آتن گذارد . پسر اين مهرداد آرىبرزن نام داشت و بقدرى محبّ يونانيها بود ، كه آنها عنوان افتخارى « آتنى » و « اسپارتى » به او دادند . پس از آن آرى برزن باميد كمك يونانيها با سه سردار ايران ، يعنى ارته‌باذ « 6 » و داتام و ارونت « 7 » همدست شده ،

--> ( 1 ) - Cappadoce Pontique . ( 2 ) - Mithridates fils d'Orontobates . ( 3 ) - Bo ucher'Leclercque , Histoire des Seleucides . ( 4 ) - Cios . ( 5 ) - Academie ( جائى كه افلاطون تدريس ميكرده ) . ( 6 ) - Artabazos . ( 7 ) - Oronte .